Πολιτικές Βιώσιμης Ανάπτυξης

11.2.6

Καταγραφή και Διατήρηση Πολιτιστικής και Άυλης Κληρονομιάς

1. Σκοπός

Σκοπός της Πολιτικής είναι η θεσμοθέτηση της δέσμευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας για την καταγραφή, τεκμηρίωση και διαφύλαξη της πολιτιστικής και άυλης κληρονομιάς, συμπεριλαμβανομένων της λαογραφίας, της προφορικής ιστορίας, των διαλέκτων, των τεχνών και των παραδοσιακών γνώσεων. Το Πανεπιστήμιο αναγνωρίζει τη σημασία της διατήρησης των ζωντανών παραδόσεων και της συλλογικής μνήμης των κοινοτήτων — συμπεριλαμβανομένων των εκτοπισμένων πληθυσμών — ως αναπόσπαστου μέρους της εθνικής και παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

2. Πεδίο Εφαρμογής

Η Πολιτική εφαρμόζεται σε όλες τις ακαδημαϊκές, ερευνητικές και κοινωνικές δραστηριότητες που σχετίζονται με την καταγραφή και διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, οι οποίες υλοποιούνται κυρίως μέσω του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (ΙΑΚΑ) και του Τμήματος Πολιτισμού, Δημιουργικών Μέσων και Βιομηχανιών. Περιλαμβάνει επιτόπια έρευνα, οπτικοακουστική τεκμηρίωση, ψηφιακή αρχειοθέτηση, εκπαιδευτικά προγράμματα και συνεργασίες με την κοινότητα.

3. Νομικό και Θεσμικό Πλαίσιο

Η Πολιτική εναρμονίζεται με: τον Νόμο 3028/2002 (Προστασία Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς), τον Νόμο 4485/2017 (Πλαίσιο Ανώτατης Εκπαίδευσης), τη Σύμβαση της UNESCO (2003) για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, τη Σύμβαση της UNESCO (2005) για την Πολιτιστική Πολυμορφία.

4. Δήλωση Πολιτικής

1. Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας αναπτύσσει και υλοποιεί προγράμματα καταγραφής και διαφύλαξης της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως προφορικές παραδόσεις, μουσική, χορός, λαϊκή τέχνη και τοπικές γνώσεις.
   2. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη λαογραφική και πολιτιστική κληρονομιά της Θεσσαλίας και της Κεντρικής Ελλάδας, καθώς και στην κληρονομιά των εκτοπισμένων, μειονοτικών και προσφυγικών κοινοτήτων.
   3. Όλες οι δράσεις τεκμηρίωσης διέπονται από ηθικές αρχές, σεβασμό στην κοινότητα και προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων.
   4. Τα Τμήματα ΙΑΚΑ και Πολιτισμού, Δημιουργικών Μέσων και Βιομηχανιών συντονίζουν διεπιστημονικές δράσεις καταγραφής και ερμηνείας των πολιτισμικών φαινομένων μέσω εθνογραφικών, γλωσσολογικών και ψηφιακών μεθόδων.
   5. Δημιουργούνται ψηφιακά αρχεία και δημόσιες βάσεις δεδομένων για τη διατήρηση και την πρόσβαση στο υλικό.
   6. Προωθούνται συνεργασίες με πολιτιστικούς φορείς, δήμους και ΜΚΟ για την από κοινού διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.
   7. Ενσωματώνονται θεματικές της πολιτιστικής κληρονομιάς στα προγράμματα σπουδών για την εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των φοιτητών.
   8. Ενθαρρύνεται η ενεργός συμμετοχή των κοινοτήτων στην καταγραφή και μετάδοση της πολιτιστικής τους μνήμης.
   9. Η διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη, τη διαπολιτισμική κατανόηση και τη συνοχή των κοινωνιών.
   10. Το Πανεπιστήμιο δημοσιοποιεί ετήσια έκθεση για τις δράσεις, τις συνεργασίες και τα αποτελέσματα των προγραμμάτων διαφύλαξης.

5. Εφαρμογή και Ευθύνες

– Ο Πρύτανης εποπτεύει την εφαρμογή της Πολιτικής.
– Το Τμήμα ΙΑΚΑ συντονίζει την εθνογραφική και ιστορική τεκμηρίωση.
– Το Τμήμα Πολιτισμού, Δημιουργικών Μέσων και Βιομηχανιών αναπτύσσει εργαλεία ψηφιακής διατήρησης και διάχυσης.
– Το Γραφείο Δημοσίων Σχέσεων υποστηρίζει την επικοινωνία, τις εκθέσεις και τη συνεργασία με την κοινότητα.

6. Παρακολούθηση και Αναθεώρηση

Τα αρμόδια Τμήματα υποβάλλουν ετήσια έκθεση προς την Πρυτανεία με τα αποτελέσματα των δράσεων και την πρόοδο στη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η Πολιτική αναθεωρείται κάθε τρία (3) έτη ή νωρίτερα, εφόσον απαιτηθεί.

7. Σχετικά Έγγραφα / Αναφορές

Νόμος 3028/2002 (Προστασία Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς);
Νόμος 4485/2017 (Πλαίσιο Ανώτατης Εκπαίδευσης);
Σύμβαση UNESCO (2003) για την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά;
Σύμβαση UNESCO (2005) για την Πολιτιστική Πολυμορφία;