15.3.5
Συνεργασία για Κοινόχρηστα Οικοσυστήματα Γης
1. Σκοπός
Η παρούσα πολιτική καθορίζει το πλαίσιο συνεργασίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με τις τοπικές κοινότητες, τους δήμους και τους δημόσιους φορείς για τη διατήρηση, αποκατάσταση και βιώσιμη διαχείριση των κοινών χερσαίων οικοσυστημάτων. Σκοπός είναι η προώθηση της διατήρησης της βιοποικιλότητας, της βιώσιμης χρήσης γης και της οικολογικής αποκατάστασης μέσα από κοινό σχεδιασμό, ανταλλαγή γνώσης και συντονισμένες δράσεις.
2. Πεδίο Εφαρμογής
Η πολιτική εφαρμόζεται:
– Σε πανεπιστημιακές εκτάσεις που συνορεύουν ή επηρεάζουν οικοσυστήματα δήμων, γεωργικών ή προστατευόμενων περιοχών.
– Σε συνεργασίες με τοπικές αρχές, κοινότητες, ΜΚΟ και περιβαλλοντικούς οργανισμούς.
– Σε ερευνητικά, εκπαιδευτικά και κοινωνικά προγράμματα για τη διαχείριση κοινών οικοσυστημάτων.
– Σε δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τη βιώσιμη διαχείριση της γης.
Περιλαμβάνει δραστηριότητες που επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα χερσαία οικοσυστήματα, δάση, αγροτικές εκτάσεις και φυσικούς οικοτόπους κοντά στα campus του Πανεπιστημίου.
3. Ορισμοί
– Κοινά χερσαία οικοσυστήματα: Φυσικά περιβάλλοντα που συνδιαχειρίζονται το Πανεπιστήμιο και εξωτερικοί φορείς, όπως κοινότητες και δήμοι.
– Συνεργασία με την κοινότητα: Δομημένη συνεργασία Πανεπιστημίου και τοπικών φορέων για κοινό περιβαλλοντικό και εκπαιδευτικό όφελος.
– Αποκατάσταση οικοσυστήματος: Η διαδικασία επαναφοράς ενός υποβαθμισμένου οικοσυστήματος στην αρχική του κατάσταση.
– Συμμετοχή ενδιαφερομένων: Η ενεργός εμπλοκή των εμπλεκομένων φορέων στη διαχείριση των οικοσυστημάτων.
4. Δήλωση Πολιτικής
Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας αναγνωρίζει ότι η βιώσιμη διαχείριση της γης και η διατήρηση της βιοποικιλότητας απαιτούν συνεργασία πέρα από τα θεσμικά όρια. Για τον σκοπό αυτό, το Πανεπιστήμιο:
1. Δημιουργεί συνεργασίες με τοπικούς και περιφερειακούς φορείς για τη συνδιαχείριση κοινών οικοσυστημάτων.
2. Συμμετέχει σε κοινά έργα αποκατάστασης και διατήρησης οικοσυστημάτων.
3. Μοιράζεται επιστημονική γνώση, δεδομένα και πόρους για βιώσιμες πρακτικές διαχείρισης.
4. Οργανώνει εκπαιδευτικές δράσεις, διαλέξεις και εργαστήρια για τη βιώσιμη χρήση γης.
5. Αναπτύσσει προγράμματα παρακολούθησης για την αξιολόγηση της οικολογικής υγείας.
6. Εντάσσει τους τοπικούς εταίρους στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών προγραμμάτων.
7. Διασφαλίζει τη διαφάνεια και το αμοιβαίο όφελος σε κάθε συνεργατική πρωτοβουλία.
5. Ευθύνες Εφαρμογής
Η Επιτροπή Βιωσιμότητας, σε συνεργασία με τα Τμήματα α) Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, β) Περιβάλλοντος, γ) Δασολογίας Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού, δ) Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας, ε) Τμήμα Πληροφορικής με Εφαρμογές στη Βιοϊατρική, στ) Κτηνιατρικής και ζ) Σχολής Γεωπονικών Επιστημών και τη Διεύθυνση Περιφερειακής Συνεργασίας και Εξωστρέφειας, έχει την ευθύνη εφαρμογής της πολιτικής. Ειδικότερα:
– Εντοπίζει κοινά οικοσυστήματα που επηρεάζονται από τη λειτουργία του Πανεπιστημίου.
– Χαρτογραφεί τους εμπλεκόμενους φορείς και υπογράφει Μνημόνια Συνεργασίας (MoUs).
– Εκπονεί κοινά σχέδια δράσης για αποκατάσταση και προστασία οικοσυστημάτων.
– Ενσωματώνει τις συνεργασίες σε προγράμματα εκπαίδευσης και έρευνας.
– Παρακολουθεί τα αποτελέσματα και τον κοινωνικό αντίκτυπο των δράσεων.
– Υποβάλλει ετήσιες εκθέσεις στη Σύγκλητο και στις διεθνείς κατατάξεις.
6. Παρακολούθηση και Αναφορές
Η Επιτροπή Βιωσιμότητας τηρεί Μητρώο Συνεργατικών Έργων Οικοσυστημάτων, το οποίο περιλαμβάνει:
– Συνεργαζόμενους φορείς και στόχους έργων.
– Τύπους οικοσυστημάτων και τοποθεσίες.
– Αποτελέσματα διατήρησης και δείκτες βιοποικιλότητας.
– Δείκτες συμμετοχής της κοινότητας (συμμετέχοντες, εκδηλώσεις, δράσεις).
Ετήσια Έκθεση Συνεργασιών υποβάλλεται στη Σύγκλητο και ενσωματώνεται στην Έκθεση Βιωσιμότητας και στις υποβολές για τους SDG 15 και SDG 17.
7. Αναθεώρηση και Τροποποιήσεις
Η πολιτική αναθεωρείται κάθε τρία (3) έτη ή νωρίτερα, όταν προκύψουν νέες συνεργασίες ή περιβαλλοντικές προκλήσεις. Οι τροποποιήσεις εγκρίνονται από το Συμβούλιο διοίκησης μετά από εισήγηση της Επιτροπής Βιωσιμότητας.
8. Αναφορές και Πλαίσιο Συμμόρφωσης
– Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) – Πρότυπα ESG
– Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης ΟΗΕ (SDG 15 & SDG 17)
– Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Βιοποικιλότητα έως το 2030
– Νόμος 1650/1986 για την Προστασία του Περιβάλλοντος
– Οδηγία 92/43/ΕΟΚ για τους Οικοτόπους
– Σύμβαση για τη Βιολογική Ποικιλότητα (CBD)