3.3.2
Πολιτική Προγραμμάτων Κοινωνικής Υγείας και Ευεξίας
Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (Π.Θ.) δεσμεύεται να προάγει την υγεία, την ευεξία και την κοινωνική συνοχή στις τοπικές κοινότητες μέσω προγραμμάτων κοινωνικής προσέγγισης (outreach), εκπαιδευτικών δράσεων και άμεσης κοινωνικής συμμετοχής. Η παρούσα πολιτική καθορίζει το πλαίσιο σχεδιασμού και υλοποίησης δράσεων που στοχεύουν στη βελτίωση της δημόσιας υγείας, την ενίσχυση της πρόληψης και την ενεργό συνεισφορά του Πανεπιστημίου στην ευημερία του κοινωνικού συνόλου.
Η πολιτική εναρμονίζεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (ΣΒΑ 3, 10 και 17) και τις διατάξεις του Νόμου 4957/2022 (άρθρα 251–254) για την κοινωνική και αναπτυξιακή αποστολή των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, αποτυπώνοντας τη δέσμευση του Π.Θ. για μεταφορά γνώσης, κοινωνική καινοτομία και ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση για την υγεία.
Τα προγράμματα σχεδιάζονται και υλοποιούνται μέσω των Σχολών Επιστημών Υγείας, Επιστήμης Φυσικής Αγωγής, Αθλητισμού και Διαιοτολογίας, Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, με τη συμμετοχή καθηγητών/ριών, ερευνητών/ριών, φοιτητών/ριών και διοικητικού προσωπικού. Πολύ σημαντικός δίαυλος υλοποίησης των προγραμμάτων αυτών και των παρεμβάσεων προς την κοινότητα αποτελεί η Πρακτική Άσκηση που συμπεριλαμβάνεται στα Προγράμματα Σπουδών τόσο των Προπτυχιακών όσο και των Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων, καθώς και ο θεσμός της Πρακτικής Άσκησης ΕΣΠΑ που συμβάλλει, μεταξύ των άλλων, και στην ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού που προσφέρει τις υπηρεσίες υγείας προς την ευρύτερη κοινότητα.
Οι βασικοί στόχοι και δράσεις της πολιτικής περιλαμβάνουν:
Εκπαίδευση για την Υγεία: Διοργάνωση εκπαιδευτικών συνεδριών, εργαστηρίων και εκστρατειών ενημέρωσης για την υγιεινή, τη διατροφή, τον οικογενειακό προγραμματισμό, την πρόληψη ασθενειών, τον αθλητισμό, τη φυσική δραστηριότητα και τη γήρανση με υγεία. Ένα παράδειγμα αυτών των δράσεων είναι η ημερίδα: Υγεία Πνευμόνων», η οποία πραγματοποιήθηκε στις 24 Μαΐου 2024 και ήταν ανοιχτή προς το κοινό καθώς και την ημέρα ΚΑΡΠΑ που έγινε στις 16 Οκτ απο τους φοιτητές του ΤΕΦΑΑ. Επιπλέον μέσω του Κέντρου Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης (ΚΕΔΙΒΙΜ), υλοποιεί εξειδικευμένα προγράμματα που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες του συστήματος υγείας, όπως το πρόγραμμα «Εξειδίκευση στη Φροντίδα της Τρίτης Ηλικίας», που εστιάζει στη διεπιστημονική φροντίδα του πληθυσμού προχωρημένων ηλικιών, καθώς και το πρόγραμμα «Καλλιέργεια Ανθεκτικότητας και Σύγχρονων Επαγγελματικών Δεξιοτήτων στο Χώρο της Υγείας», το οποίο στοχεύει στην ενίσχυση των γνώσεων και δεξιοτήτων που σχετίζονται με την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα των δομών υγείας. Επιπλέον, το πρόγραμμα «Ιατρική του Τρόπου Ζωής – Lifestyle Medicine» εκπαιδεύει τους συμμετέχοντες σε ζητήματα αλλαγής συμπεριφοράς και τρόπου ζωής, προάγοντας τη βελτίωση της υγείας μέσω πρωτογενούς, δευτερογενούς και τριτογενούς πρόληψης. Με αυτόν τον τρόπο, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας συμβάλλει ενεργά στην εκπαίδευση καταρτισμένων επαγγελματιών υγείας και στην προώθηση της προληπτικής ιατρικής σε επίπεδο κοινότητας.
Εθελοντισμός Φοιτητών/ριών: Ενίσχυση της συμμετοχής φοιτητών/ριών σε δράσεις κοινωνικής υγείας μέσω προγραμμάτων εθελοντισμού, υπό τον συντονισμό του Γραφείου Κοινωνικής Ευθύνης και Φοιτητικής Μέριμνας , συνδέοντας τη μάθηση με την κοινωνική προσφορά.
Δράσεις για Ευάλωτες Ομάδες: Υλοποίηση προγραμμάτων ενημέρωσης και υποστήριξης για πρόσφυγες, εκτοπισμένους πληθυσμούς και άτομα σε καταστήματα κράτησης, σε συνεργασία με δήμους, περιφέρειες, ΜΚΟ και διεθνείς οργανισμούς. Συγκεκριμένα, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (ΠΘ) συμμετείχε στο έργο Erasmus+ H2O (2021-1-SI01-KA220-ADU-000033626) ως ένας από τους βασικούς εταίρους. Το έργο αυτό αντιμετώπισε το διαχρονικό πρόβλημα της χαμηλής υγειονομικής εγγραμματοσύνης στην κοινότητα των Ρομά – ένα ζήτημα που η έρευνα έχει επανειλημμένα επισημάνει ως βασική αιτία κοινωνικού αποκλεισμού. Το έργο H2O, το οποίο συγχρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα Erasmus+, είχε ως στόχο την ενίσχυση της υγειονομικής παιδείας και την προώθηση υγιεινών τρόπων ζωής στις κοινότητες των Ρομά, μέσα από έρευνα, εκπαιδευτικά προγράμματα, εργαλεία ηλεκτρονικής μάθησης και άλλες δράσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες του πληθυσμού των Ρομά. Επιπλέον, έχουν πραγματοιποιηθεί πολλές δράσεις για την υποστήριξη των μεταναστών από την εγκατάσταση Κουτσόχερου (Κέντρο προσωρινής φιλοξενίας προσφύγων Κουτσόχερου), συμπεριλαμβανομένης της σωματικής άσκησης και της ψυχολογικής υποστήριξης, στο πλαίσιο του εθελοντικού σχεδίου δράσης του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού.
Σύνδεση με την Έρευνα: Ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων της πανεπιστημιακής έρευνας στις δράσεις υγείας, με στόχο παρεμβάσεις τεκμηριωμένες στις ανάγκες του πληθυσμού.
Αθλητισμός και Ευεξία: Διοργάνωση προγραμμάτων φυσικής δραστηριότητας και αποκατάστασης μέσω του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού, για άτομα κάθε ηλικίας και κοινωνικής ομάδας.
Συνεργασίες: Ανάπτυξη συνεργασιών με νοσοκομεία, δημόσιους φορείς υγείας, σχολεία, ΟΤΑ και κοινωνικούς οργανισμούς για την από κοινού υλοποίηση δράσεων και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας. Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας έχει σε ισχύ Μνημόνια Συνεργασίας με το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο και το Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας, το Γενικό Νοσοκομείο Τρικάλων και το Γενικό Νοσοκομείο του Βόλου. Έχει επίσης υπογράψει Μνημόνιο Συνεργασίας με το Ευρω-μεσογειακό Ινστιτούτο για την Ποιότητα και την Ασφάλεια στις Υπηρεσίες Υγείας, το οποίο στοχεύει στην προώθηση της υγείας με επίκεντρο τον ασθενή σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, διασφαλίζοντας την εναρμόνιση και τη συμμαχία τους με τις βασικές αρχές και στρατηγικές διεθνών οργανισμών όπως ο ΠΟΥ, ο ΟΟΣΑ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το CDC, το ECDC και επιστημονικών φορέων και ενώσεων. Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας έχει υπογράψει Μνημόνιο Συνεργασίας με το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Georgetown (Thrive Center for Children, Families and Communities), το οποίο άνοιξε νέους ορίζοντες για κοινές ακαδημαϊκές και ερευνητικές πρωτοβουλίες που εστιάζουν σε κρίσιμα παγκόσμια ζητήματα, όπως η συμπερίληψη ατόμων με αναπηρία και η ψυχική υγεία των παιδιών και των οικογενειών. Επιπλέον, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας έχει ενεργά Μνημόνια Συνεργασίας με διάφορους φορείς υγείας και ΜΜΕ εντός του νομού Θεσσαλίας για την υποστήριξη της ευημερίας των πολιτών.
Παρακολούθηση και Αξιολόγηση: Ο/H Πρύτανης, σε συνεργασία με τον/ην Κοσμήτορα/ισσα της Σχολής Επιστημών Υγείας, της Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, της Σχολής Επιστημών Φυσικής Αγωγής Αθλητισμού και Διαιτολογίας , επιβλέπουντην εφαρμογή και την ετήσια αξιολόγηση των δράσεων, οι οποίες αποτυπώνονται στην Ετήσια Έκθεση Βιωσιμότητας και Κοινωνικής Ευθύνης του Πανεπιστημίου.
Με την πολιτική αυτή, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας επιβεβαιώνει τον ρόλο του ως θεσμού δημόσιας υγείας και κοινωνικής ευθύνης, που προάγει την πρόληψη, την ευεξία και τη συνολική ποιότητα ζωής μέσα από τη σύνδεση εκπαίδευσης, έρευνας και κοινωνικής δράσης.