7.4.4

Υποστήριξη Κυβερνήσεων στην Ανάπτυξη Πολιτικών Καθαρής Ενέργειας και Ενεργειακά Αποδοτικών Τεχνολογιών

Προοίμιο

Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (ΠΘ) αναγνωρίζει τον ουσιαστικό του ρόλο ως ίδρυμα ανώτατης εκπαίδευσης και έρευνας στην προώθηση της βιώσιμης ενεργειακής διακυβέρνησης. Το ΠΘ δεσμεύεται να συμβάλλει ενεργά στην ενημέρωση και υποστήριξη κυβερνήσεων σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο, για την ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικών καθαρής ενέργειας και ενεργειακά αποδοτικών τεχνολογιών. Μέσω της παρούσας πολιτικής, το Πανεπιστήμιο αξιοποιεί την ακαδημαϊκή τεχνογνωσία, τα ερευνητικά του μέσα και τις τεχνικές του δυνατότητες, προκειμένου να συμβάλει στη διαμόρφωση και εφαρμογή αποτελεσματικών, τεκμηριωμένων πολιτικών που ενισχύουν τη βιώσιμη ανάπτυξη και στηρίζουν τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών.

Η παρούσα πολιτική θεσπίζει ένα δομημένο πλαίσιο μέσω του οποίου το ΠΘ παρέχει συμβουλευτική υποστήριξη, ερευνητικές υπηρεσίες και δράσεις ενίσχυσης ικανοτήτων σε κυβερνητικούς και διακυβερνητικούς φορείς. Ενδυναμώνει τη θέση του Πανεπιστημίου ως αξιόπιστου συνεργάτη στην προώθηση της καθαρής ενέργειας και της ενεργειακής αποδοτικότητας, ευθυγραμμίζοντας της δράσεις του με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, ειδικότερα με τις δράσεις: ΣΒΑ 7 (Καθαρή και Προσιτή Ενέργεια), ΣΒΑ 13 (Δράση για το Κλίμα), ΣΒΑ 17 (Συνεργασίες για τους Στόχους).

Σκοπός

Σκοπός της παρούσας πολιτικής είναι να καθοδηγήσει τη δράση του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ως υποστηρικτικού φορέα κυβερνήσεων και διεθνών θεσμών στην ανάπτυξη πολιτικών καθαρής ενέργειας και ενεργειακά αποδοτικών τεχνολογιών. Συγκεκριμένα, η πολιτική αποσκοπεί:

Στην παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών και συνεργασίας με κυβερνήσεις για τη διαμόρφωση και εφαρμογή σχετικών πολιτικών.
Στην υποστήριξη της διαδικασίας λήψης αποφάσεων μέσω ερευνητικών δεδομένων και τεχνικής τεκμηρίωσης.
Στην ενίσχυση του ρόλου του ΠΘ ως αναγνωρισμένου συμβούλου σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.
Στη συμβολή στους ΣΒΑ 7, 13 και 17 μέσω προώθησης βιώσιμων ενεργειακών λύσεων και συνεκτικών πολιτικών.

Νομικό και Στρατηγικό Πλαίσιο

Η παρούσα πολιτική συμμορφώνεται με τις νομικές υποχρεώσεις του ΠΘ ως δημόσιου ιδρύματος και ευθυγραμμίζεται με:

Νόμο 4957/2022,
Οδηγία 2012/27/ΕΕ (Energy Efficiency Directive),
Κανονισμό (ΕΕ) 2021/1119 (European Climate Law – κλιματική ουδετερότητα έως το 2050),
Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ),
Συμφωνία των Παρισίων (2015) & Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία,
Στρατηγική Βιωσιμότητας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας 2030.

Πεδίο Εφαρμογής

Η παρούσα πολιτική εφαρμόζεται σε όλες τις δραστηριότητες του ΠΘ που σχετίζονται με:

παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών σε κυβερνητικούς φορείς,
ερευνητική τεκμηρίωση για πολιτικές καθαρής ενέργειας,
συνεργατικά έργα τεχνολογικής ή πολιτικής υποστήριξης.

Αφορά:

Κυβερνητικούς φορείς σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο,
Ερευνητικά εργαστήρια και ακαδημαϊκές μονάδες του ΠΘ,
Συνεργασίες με φορείς, οργανισμούς και διεθνείς θεσμούς

Δήλωση Πολιτικής

Το ΠΘ δεσμεύεται να υποστηρίξει κυβερνήσεις στο σχεδιασμό, την υλοποίηση και την αξιολόγηση πολιτικών καθαρής ενέργειας και ενεργειακής αποδοτικότητας, μέσω των εξής πυλώνων:

Συμβουλευτικές Υπηρεσίες:
- Παροχή τεχνικών συμβουλών σε θέματα ενεργειακής αποδοτικότητας, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενεργειακών συστημάτων, μέτρων μείωσης εκπομπών και στρατηγικών βιώσιμης ανάπτυξης.
- Αξιοποίηση διεπιστημονικών ομάδων ειδικών για την ανάπτυξη εφαρμόσιμων και τεκμηριωμένων προτάσεων πολιτικής.
Έρευνα και Τεκμηριωμένη Πολιτική:
- Διενέργεια προηγμένης έρευνας σε καθαρές τεχνολογίες, ενεργειακή απόδοση και κλιματική ανθεκτικότητα.
- Δημιουργία εκθέσεων, πολιτικών σημειωμάτων και εργαστηρίων για φορείς χάραξης πολιτικής.
- Συλλογή και ανάλυση δεδομένων σχετικά με κατανάλωση ενέργειας, εκπομπές και δυναμικό εξοικονόμησης.
Συνεργασίες και Ανταλλαγή Γνώσης:
- Συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, ενεργειακές αρχές και μη κυβερνητικές οργανώσεις.
- Συμμετοχή σε συνέδρια, φόρα και ομάδες εργασίας για προώθηση βέλτιστων πρακτικών.
- Διοργάνωση επιμορφωτικών δράσεων για δημόσιους λειτουργούς και θεσμικούς φορείς.
Δημόσια Συμμετοχή:
- Υποστήριξη δίκαιης και συμπεριληπτικής ενεργειακής μετάβασης.
- Ενίσχυση της εφαρμογής επιστημονικής τεκμηρίωσης σε δημόσιες πολιτικές.
- Συμμετοχή προσωπικού και φοιτητών σε δράσεις πολιτικής υποστήριξης.
Εκπαίδευση και Ανάπτυξη Ικανοτήτων:
- Εκπαιδευτικά προγράμματα, επιμορφωτικά σεμινάρια και ψηφιακά μαθήματα για στελέχη του δημοσίου τομέα.
- Διεπιστημονική συνεργασία για παροχή υψηλής ποιότητας κατάρτισης
- Ενθάρρυνση της διεπιστημονικής συνεργασίας μεταξύ τμημάτων για παροχή ολοκληρωμένου, υψηλού επιπέδου εκπαιδευτικού περιεχομένου.

Διακυβέρνηση

Μια διευθύνουσα επιτροπή (ΔΕ) θα επιβλέπει την εφαρμογή της πολιτικής. Η ΔΕ θα περιλαμβάνει τον Αντιπρύτανη Καινοτομίας, Διεθνοποίησης, Συνεργασιών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθώς και:

Μέλη του Τμήματος Περιβάλλοντος
Μέλη από τα Τμήματα Μηχανικών
Μέλη ΔΕΠ με εξειδίκευση σε θέματα πράσινης ενέργειας και ενεργειακά αποδοτικών τεχνολογιών
Νομικούς συμβούλους

Η ΔΕ θα εποπτεύει την υλοποίηση της πολιτικής, θα εγκρίνει προγράμματα συμβουλευτικής και ερευνητικής συνεργασίας και θα διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τους στρατηγικούς στόχους του ΠΘ. Η Επιτροπή θα υποβάλλει ετήσια έκθεση στο Πρυτανικό Συμβούλιο.

Εξειδικευμένη Συμβουλευτική Επιτροπή μπορεί να παρέχει ανεξάρτητη τεχνική και στρατηγική καθοδήγηση. Οι ευθύνες της περιλαμβάνουν:

την παροχή στρατηγικών κατευθύνσεων για τη συνεργασία με κυβερνητικούς φορείς,
τεχνική υποστήριξη σε σχεδιασμό πολιτικών και εφαρμοστικές προκλήσεις,
ενίσχυση διεθνών συνεργασιών,
αξιολόγηση αποτελεσμάτων και προτάσεις βελτίωσης.

Δημόσια Συμμετοχή και Θεσμική Ηγεσία

Το ΠΘ αναγνωρίζει ότι η ευθύνη του εκτείνεται πέρα από την ερευνητική δραστηριότητα και την παροχή τεχνικών συμβουλευτικών υπηρεσιών. Ως ηγετικός φορέας της ανώτατης εκπαίδευσης, το ΠΘ θα συμμετέχει ενεργά στην προώθηση της καθαρής ενέργειας, των ενεργειακά αποδοτικών τεχνολογιών και της χάραξης σχετικών πολιτικών, συμβάλλοντας στις περιφερειακές, εθνικές και διεθνείς προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την προώθηση της βιωσιμότητας.

Σκοπός Δημόσιας Συμμετοχής και Θεσμικής Ηγεσίας

Προώθηση πολιτικών καθαρής ενέργειας και ενεργειακής αποδοτικότητας,
Ενίσχυση του ρόλου του ΠΘ ως ακαδημαϊκού, ερευνητικού και κοινωνικού φορέα πολιτικής υποστήριξης.

Συμμετοχή Ενδιαφερόμενων Μερών

Συνεργασία με υπουργεία, περιφέρειες, διεθνείς οργανισμούς και θεσμικά όργανα,
Εμπλοκή προσωπικού, ερευνητών και φοιτητών σε έργα πολιτικής υποστήριξης,
Συνεργασία με μη κυβερνητικούς φορείς, think tanks και επαγγελματικούς φορείς.

Δημόσιος Λόγος και Παρουσία

Έκδοση δημόσιων ανακοινώσεων, θέσεων και ενημερωτικών σημειωμάτων πολιτικής που υποστηρίζουν τεκμηριωμένες, χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμες ενεργειακές πολιτικές.
Προώθηση της ουσιαστικής ενσωμάτωσης επιστημονικών δεδομένων στα εθνικά και ευρωπαϊκά θεσμικά και ρυθμιστικά πλαίσια.
Συμμετοχή σε συνέδρια, επιστημονικές επιτροπές και δημόσιες διαβουλεύσεις για τη διάδοση βέλτιστων πρακτικών στον σχεδιασμό και την εφαρμογή ενεργειακών πολιτικών.

Ευαισθητοποίηση Πανεπιστημιακής Κοινότητας

Ενσωμάτωση θεμάτων ενεργειακής πολιτικής σε προγράμματα σπουδών.
Υποστήριξη φοιτητικών και ακαδημαϊκών δράσεων με κοινωνικό αντίκτυπο.
Σεμινάρια και εκπαιδευτικά προγράμματα για προσωπικό και φοιτητές.

Διαφάνεια

Το Πανεπιστήμιο θα δημοσιεύει Ετήσια Έκθεση Υποστήριξης Πολιτικών Καθαρής Ενέργειας, η οποία θα περιλαμβάνει:

Τον αριθμό και το είδος των συμβουλευτικών έργων που υλοποιήθηκαν με κυβερνητικούς φορείς και διεθνείς οργανισμούς.
Τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο των ερευνητικών και συμβουλευτικών δράσεων πολιτικής.
Τα αποτελέσματα των συμβουλευτικών υπηρεσιών, καθώς και τις βελτιώσεις ενεργειακής απόδοσης και τις μειώσεις εκπομπών άνθρακα που προέκυψαν από τη συμβολή του Πανεπιστημίου.
Προγράμματα κατάρτισης και ενίσχυσης ικανοτήτων που παραδόθηκαν σε στελέχη του δημόσιου τομέα.
Μελέτες περίπτωσης που αναδεικνύουν τεκμηριωμένες και μετρήσιμες συνεισφορές σε πολιτικές καθαρής ενέργειας και ενεργειακής αποδοτικότητας.

Η έκθεση, μαζί με σχετικό υλικό, αποτελέσματα και συμπεράσματα, θα είναι δημόσια διαθέσιμη στην επίσημη ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου.

Αναθεώρηση

Η παρούσα πολιτική θα αναθεωρείται τουλάχιστον κάθε τρία (3) έτη ή νωρίτερα, εφόσον υπάρξουν σημαντικές αλλαγές στην εθνική ή ευρωπαϊκή νομοθεσία ή στη στρατηγική του Πανεπιστημίου. Η διαδικασία αναθεώρησης θα λαμβάνει υπόψη τις θεσμικές αλλαγές, τις τεχνολογικές εξελίξεις και τα σχόλια από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και την πανεπιστημιακή κοινότητα.