15.3.2
Παρακολούθηση της IUCN και άλλων απειλούμενων ειδών
1. Σκοπός
Η παρούσα πολιτική καθορίζει τη δέσμευση, όπου βρίσκει εφαρμογή, του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας για τον εντοπισμό, την παρακολούθηση και την προστασία ειδών υπό καθεστώς διατήρησης, συμπεριλαμβανομένων αυτών που περιλαμβάνονται στον Κατάλογο της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) και στις εθνικές λίστες προστατευόμενων ειδών. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι δραστηριότητες, οι έρευνες και τα έργα του Πανεπιστημίου δεν επηρεάζουν αρνητικά τα προστατευόμενα είδη ή τα ενδιαιτήματά τους και ότι εφαρμόζονται ενεργά μέτρα για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.
2. Πεδίο Εφαρμογής
Η πολιτική εφαρμόζεται:
– Σε όλες τις πανεπιστημιακές εκτάσεις, εγκαταστάσεις, ερευνητικά αγροκτήματα και δασικές ή παράκτιες περιοχές.
– Σε έργα ή δραστηριότητες (π.χ. κατασκευές, έρευνες, συντηρήσεις) που ενδέχεται να επηρεάσουν χερσαία ή υδάτινα οικοσυστήματα.
– Σε ερευνητικά και εκπαιδευτικά προγράμματα που περιλαμβάνουν είδη ή οικοσυστήματα υπό καθεστώς διατήρησης.
– Σε συνεργασίες με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς για την παρακολούθηση και προστασία της βιοποικιλότητας.
Περιλαμβάνει φυσικές και ημιφυσικές περιοχές που βρίσκονται υπό την επιρροή του Πανεπιστημίου.
3. Ορισμοί
– Κατάλογος IUCN: Παγκόσμιος κατάλογος κατάστασης διατήρησης ειδών, από την κατηγορία «Ελάχιστης Ανησυχίας» έως «Εξαφάνισης».
– Εθνικά προστατευόμενα είδη: Είδη που προστατεύονται βάσει της ελληνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας (π.χ. Οδηγία 92/43/ΕΟΚ, Οδηγία 2009/147/ΕΚ , Ν. 3937/2011).
– Ενδιαίτημα: Το περιβάλλον στο οποίο ζει και αναπαράγεται ένα είδος.
– Παρακολούθηση: Η συστηματική καταγραφή και ανάλυση πληθυσμών και περιβαλλοντικών συνθηκών με την πάροδο του χρόνου.
4. Δήλωση Πολιτικής
Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας αναγνωρίζει την επιστημονική και ηθική του ευθύνη να προστατεύει τη βιοποικιλότητα και να αποτρέπει την απώλεια ειδών. Ως εκ τούτου:
1. Ενθαρρύνει τον εντοπισμό όλων των ειδών του Καταλόγου IUCN και των εθνικών λιστών προστασίας που υπάρχουν στις πανεπιστημιακές εκτάσεις.
2. Διενεργεί περιοδικές απογραφές βιοποικιλότητας και τηρεί επικαιροποιημένα αρχεία.
3. Εξασφαλίζει ότι όλα τα έργα και οι έρευνες περιλαμβάνουν εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων για την προστασία ειδών.
4. Εφαρμόζει προληπτικά και διορθωτικά μέτρα για τη μείωση επιπτώσεων στα ενδιαιτήματα των ειδών άγριας πανίδας.
5. Ενθαρρύνει τη συμμετοχή φοιτητών και ερευνητών στην παρακολούθηση και προστασία ειδών.
6. Συνεργάζεται με κρατικούς και μη κρατικούς φορείς για δράσεις διατήρησης.
7. Δημοσιοποιεί τα αποτελέσματα μέσω αναφορών και εκπαιδευτικών δράσεων.
5. Ευθύνες Εφαρμογής
Η ευθύνη εφαρμογής της πολιτικής ανήκει σα Τμήματα α) Δασολογίας , Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού, β) Περιβάλλοντος, Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας, Κτηνιατρικής γ) της Σχολής Γεωπονικών Επιστημών σε συνεργασία με την Επιτροπή Βιωσιμότητας. Ειδικότερα:
– Τηρείται Μητρώο Βιοποικιλότητας και Ειδών για τις πανεπιστημιακές εκτάσεις, όπου είναι εφικτό.
– Πραγματοποιούνται επιτόπιες μελέτες για την παρακολούθηση ειδών και οικοσυστημάτων.
– Ενσωματώνονται μέτρα προστασίας ειδών στον σχεδιασμό και τη συντήρηση των υποδομών.
– Παρέχεται εκπαίδευση σε προσωπικό και φοιτητές για την αναγνώριση και προστασία ειδών.
– Εκδίδονται ετήσιες εκθέσεις για την παρακολούθηση και προστασία της βιοποικιλότητας.
Κάθε campus ορίζει Υπεύθυνο Περιβάλλοντος για τον συντονισμό και την τήρηση της πολιτικής.
6. Παρακολούθηση και Αναφορές
Η Επιτροπή Βιωσιμότητας συντάσσει ετήσια έκθεση με:
– Κατάλογο προστατευόμενων ειδών και καθεστώς διατήρησης, όπου είναι εφικτό.
– Αποτελέσματα παρακολούθησης και τάσεις πληθυσμών, όπου είναι εφικτό.
– Τεκμηρίωση δράσεων αποκατάστασης και προστασίας.
– Συνεργασίες με περιβαλλοντικούς φορείς.
Τα αποτελέσματα ενσωματώνονται στην Ετήσια Έκθεση Βιωσιμότητας του Πανεπιστημίου και στις διεθνείς υποβολές κατάταξης (SDG 15).
7. Αναθεώρηση και Τροποποιήσεις
Η πολιτική αναθεωρείται κάθε τρία (3) έτη ή νωρίτερα, όταν προκύπτουν νέα δεδομένα ή αλλαγές στη νομοθεσία. Οι τροποποιήσεις εγκρίνονται από τη Σύγκλητο μετά από εισήγηση της Επιτροπής Βιωσιμότητας.
8. Αναφορές και Πλαίσιο Συμμόρφωσης
– Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) – Πρότυπα ESG
– Κατάλογος IUCN Απειλούμενων Ειδών
– Ν. 3937/2011 για τη Διατήρηση της Βιοποικιλότητας
– Οδηγίες της Ε.Ε. για τους Οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ) και τα Πτηνά (2009/147/ΕΚ)
– Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης ΟΗΕ (SDG 13 & SDG 15)
– Σύμβαση για τη Βιολογική Ποικιλότητα (CBD)