15.4.2
Πολιτική Μείωσης Πλαστικών Απορριμμάτων
1. Σκοπός
Η παρούσα πολιτική καθορίζει το πλαίσιο για τη μείωση, διαχείριση και σταδιακή κατάργηση των πλαστικών μιας χρήσης σε όλες τις εγκαταστάσεις και δραστηριότητες του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Στόχος είναι η ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της κατανάλωσης πλαστικού, η προώθηση βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων και η ενσωμάτωση πρακτικών μείωσης πλαστικών σε όλες τις διαδικασίες προμηθειών και λειτουργίας.
2. Πεδίο Εφαρμογής
Η πολιτική εφαρμόζεται:
– Σε όλα τα τμήματα, διοικητικές υπηρεσίες και ερευνητικά κέντρα του Πανεπιστημίου.
– Σε όλους τους πανεπιστημιακούς χώρους (καφετέριες, εστίες, εργαστήρια, αίθουσες εκδηλώσεων).
– Σε εργολάβους, προμηθευτές και συνεργάτες του Πανεπιστημίου.
– Σε εκδηλώσεις και δράσεις που διοργανώνει ή υποστηρίζει το Πανεπιστήμιο.
Καλύπτει τον πλήρη κύκλο ζωής των πλαστικών προϊόντων — από την προμήθεια και χρήση έως την απόρριψη και ανακύκλωση.
3. Ορισμοί
– Πλαστικά απόβλητα: Κάθε απορριπτόμενο πλαστικό προϊόν ή υλικό που δεν μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί ή να ανακυκλωθεί.
– Πλαστικά μιας χρήσης: Πλαστικά προϊόντα που προορίζονται για μία μόνο χρήση (μπουκάλια, καλαμάκια, μαχαιροπήρουνα, συσκευασίες).
– Ανακύκλωση: Η μετατροπή αποβλήτων σε νέα προϊόντα με σκοπό τη μείωση της σπατάλης υλικών.
– Βιώσιμη εναλλακτική λύση: Προϊόν μη πλαστικό ή επαναχρησιμοποιούμενο με ελάχιστο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
– Διευρυμένη ευθύνη παραγωγού (EPR): Υποχρέωση προμηθευτών για τη διαχείριση των απορριμμάτων μετά τη χρήση των προϊόντων τους.
4. Δήλωση Πολιτικής
Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας αναγνωρίζει την ανάγκη για μείωση της ρύπανσης από πλαστικά και δεσμεύεται να υιοθετεί πρακτικές κυκλικής οικονομίας. Για τον σκοπό αυτό:
1. Αποθαρρύνει την προμήθεια και χρήση πλαστικών μιας χρήσης όπου είναι εφικτό.
2. Εναθρρύνει την αντικατάσταση των πλαστικών υλικών με βιώσιμες ή βιοδιασπώμενες εναλλακτικές λύσεις.
3. Προωθεί συστήματα επαναπλήρωσης και επαναχρησιμοποίησης.
4. Εναθαρρύνει την δημιουργία σημείων συλλογής και ανακύκλωσης πλαστικών σε όλα τα campus.
5. Ενσωματώνει κριτήρια μείωσης πλαστικών σε όλες τις προμήθειες.
6. Οργανώνει εκστρατείες ενημέρωσης και εκπαίδευσης για τη ρύπανση από πλαστικά.
7. Συνεργάζεται με δήμους και οργανισμούς ανακύκλωσης για τη διαχείριση αποβλήτων.
8. Παρακολουθεί, αναφέρει και βελτιώνει συνεχώς τις επιδόσεις στη μείωση πλαστικών.
5. Ευθύνες Εφαρμογής
Το Τμήμα Προμηθειών, σε συνεργασία με την Επιτροπή Βιωσιμότητας, τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών και τα τμήματα α) Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας, β) Ιατρικής, γ) Κτηνιατρικής και δ) Σχολής Γεωπονικών Επιστημών έχει την ευθύνη εφαρμογής της πολιτικής. Συγκεκριμένα:
– Καταρτίζει οδηγίες βιώσιμων προμηθειών χωρίς πλαστικά μιας χρήσης.
– Πραγματοποιεί ελέγχους για την αποτίμηση της χρήσης πλαστικών (plastic audits) .
– Δημιουργεί υποδομές διαλογής και ανακύκλωσης.
– Συντονίζει δράσεις ενημέρωσης προσωπικού και φοιτητών.
– Παρακολουθεί την πρόοδο μέσω δεικτών (ποσοστά μείωσης, ανακύκλωσης).
– Ενσωματώνει κριτήρια μείωσης πλαστικών στις συμβάσεις προμηθευτών.
– Υποβάλλει ετήσιες αναφορές στη Σύγκλητο και στην Έκθεση Βιωσιμότητας.
6. Παρακολούθηση και Αναφορές
Το Πανεπιστήμιο τηρεί Μητρώο Πλαστικών Αποβλήτων, στο οποίο καταγράφονται:
– Τα δεδομένα προμηθειών και απόρριψης πλαστικών.
– Οι δείκτες ανακύκλωσης αποβλήτων και απόκλισης από τους στόχους.
– Οι δράσεις ενημέρωσης και εκπαίδευσης.
– Οι ετήσιοι στόχοι και επιτεύγματα.
Η Επιτροπή Βιωσιμότητας αξιολογεί τα δεδομένα ετησίως και ενσωματώνει τα αποτελέσματα στην Έκθεση Βιωσιμότητας και στις κατατάξεις (SDG 12 & 14).
7. Αναθεώρηση και Τροποποιήσεις
Η πολιτική αναθεωρείται κάθε τρία (3) έτη ή νωρίτερα, εφόσον υπάρξουν νέες νομοθετικές ρυθμίσεις ή τεχνολογικές εξελίξεις. Οι αλλαγές εγκρίνονται από το Συμβούλιο Διοίκησης μετά από εισήγηση της Επιτροπής Βιωσιμότητας.
8. Αναφορές και Πλαίσιο Συμμόρφωσης
– Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) – Πρότυπα ESG
– Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης ΟΗΕ (SDG 12, SDG 13, SDG 14)
– Οδηγία (ΕΕ) 2019/904 για τη Μείωση των Πλαστικών Μιας Χρήσης
– Ν. 4736/2020 για τα Πλαστικά Μιας Χρήσης
– Ευρωπαϊκό Σχέδιο Δράσης για την Κυκλική Οικονομία (2020)
– ISO 14001: Συστήματα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης