16.2.5
Πολιτική για τη Διαφθορά, τη Δωροδοκία και την Πρόληψη του Οργανωμένου Εγκλήματος
1. Σκοπός
Η παρούσα πολιτική καθορίζει τις αρχές, δεσμεύσεις και διαδικασίες του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας για την πρόληψη και αντιμετώπιση της διαφθοράς, της δωροδοκίας και του οργανωμένου εγκλήματος. Ενισχύει τις αξίες ακεραιότητας και νομιμότητας, διασφαλίζοντας ότι η διαφάνεια και η δημόσια εμπιστοσύνη αποτελούν θεμελιώδεις αρχές της λειτουργίας του Πανεπιστημίου.
2. Πεδίο Εφαρμογής
Η πολιτική εφαρμόζεται:
– Σε όλα τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας (μέλη ΔΕΠ, διοικητικό και τεχνικό προσωπικό, φοιτητές, ερευνητές, συνεργάτες).
– Σε όλες τις λειτουργίες του Πανεπιστημίου: προμήθειες, χρηματοδοτήσεις, προσλήψεις, ερευνητικά έργα, συνεργασίες.
– Σε όλα τα νομικά πρόσωπα και θυγατρικές που λειτουργούν υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου.
3. Ορισμοί
– Διαφθορά: Κατάχρηση εξουσίας ή θέσης για προσωπικό ή θεσμικό όφελος.
– Δωροδοκία: Η προσφορά, αποδοχή ή ζήτηση αθέμιτου πλεονεκτήματος για την αθέμιτη επιρροή σε αποφάσεις.
– Οργανωμένο έγκλημα: Συστηματική παράνομη δραστηριότητα από ομάδα προσώπων με σκοπό το οικονομικό ή πολιτικό όφελος.
– Σύγκρουση συμφερόντων: Κατάσταση στην οποία τα προσωπικά συμφέροντα επηρεάζουν αθέμιτα την εκτέλεση των καθηκόντων.
– Καταγγελία (whistleblowing): Η αναφορά ύποπτης παράνομης ή ανήθικης συμπεριφοράς μέσω θεσμοθετημένων διαύλων με προστασία του καταγγέλλοντος.
4. Δήλωση Πολιτικής
Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας υιοθετεί μηδενική ανοχή έναντι της διαφθοράς, της δωροδοκίας και του οργανωμένου εγκλήματος. Δεσμεύεται να:
1. Εφαρμόζει πλήρη συμμόρφωση με την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία.
2. Καλλιεργεί κουλτούρα ακεραιότητας, διαφάνειας και λογοδοσίας.
3. Απαγορεύει την αποδοχή ή προσφορά οποιουδήποτε δώρου ή ανταλλάγματος που επηρεάζει αποφάσεις.
4. Προλαμβάνει συγκρούσεις συμφερόντων σε διαδικασίες προσλήψεων, προμηθειών και αξιολογήσεων.
5. Διασφαλίζει διαφάνεια στη διαχείριση οικονομικών πόρων και ερευνητικών κονδυλίων.
6. Απαιτεί ετήσιες δηλώσεις συμφερόντων από τα στελέχη.
7. Παρέχει μηχανισμούς προστασίας καταγγελιών και διασφαλίζει την εμπιστευτικότητα.
8. Διερευνά όλες τις αναφορές με αντικειμενικότητα και χωρίς αντίποινα.
9. Συνεργάζεται με τις αρμόδιες εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές.
10. Παρέχει εκπαίδευση για θέματα δεοντολογίας και πρόληψης διαφθοράς.
5. Ευθύνες Εφαρμογής
Η Επιτροπή Εσωτερικού Ελέγχου και Δεοντολογίας, υπό την εποπτεία του Πρύτανη, είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή της πολιτικής. Αρμοδιότητες:
– Εποπτεία συμμόρφωσης και υποβολή εκθέσεων στο Συμβούλιο Διοίκησης.
– Διενέργεια εσωτερικών ελέγχων και αξιολογήσεων κινδύνου.
– Τήρηση μητρώου δηλώσεων συμφερόντων.
– Λειτουργία εμπιστευτικών καναλιών αναφορών.
– Συντονισμός με τη Νομική Υπηρεσία για πειθαρχικά ή νομικά θέματα.
– Εκπαίδευση προσωπικού και φοιτητών.
6. Διαδικασίες Αναφοράς
Οι αναφορές υποβάλλονται εμπιστευτικά στο ethics@uth.gr, μέσω της Πύλης Ασφαλών Καταγγελιών ή των ειδικών θυρίδων σε κάθε campus. Οι αναφορές εξετάζονται άμεσα και με εμπιστευτικότητα. Οι καταγγέλλοντες προστατεύονται από αντίποινα σύμφωνα με τον Ν. 4990/2022 και την Οδηγία (ΕΕ) 2019/1937.
7. Παρακολούθηση και Συμμόρφωση
Η Επιτροπή Ελέγχου υποβάλλει Ετήσια Έκθεση Ακεραιότητας και Δεοντολογίας. Η έκθεση εγκρίνεται από τη Σύγκλητο και δημοσιοποιείται. Παραβάσεις τιμωρούνται με πειθαρχικά ή νομικά μέτρα σύμφωνα με τη νομοθεσία.
8. Αναθεώρηση και Τροποποιήσεις
Η πολιτική αναθεωρείται κάθε τρία (3) έτη ή νωρίτερα, εφόσον αλλάξει η σχετική νομοθεσία. Οι τροποποιήσεις εγκρίνονται από το Συμβούλιο Διοίκησης μετά από εισήγηση του Πρύτανη.
9. Αναφορές και Πλαίσιο Συμμόρφωσης
– Σύμβαση ΟΗΕ κατά της Διαφθοράς (UNCAC)
– Σύμβαση ΟΟΣΑ για την Καταπολέμηση Δωροδοκίας
– Οδηγία (ΕΕ) 2019/1937 για την Προστασία Καταγγελλόντων
– Ν. 4557/2018 (Καταπολέμηση Διαφθοράς και Νομιμοποίησης Εσόδων)
– Ν. 4990/2022 (Προστασία Καταγγελιών)
– Οδηγίες Εθνικής Αρχής Διαφάνειας
– ΕΘΑΑΕ ESG 1.1, 1.4
– Κώδικας Δεοντολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας