7.2.6

Πολιτική Αποεπένδυσης από Ορυκτά Καύσιμα και Ηθικής Επένδυσης

Εισαγωγή

Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (ΠΘ) αναγνωρίζει την ευθύνη του να διασφαλίζει ότι οι χρηματοοικονομικές και επενδυτικές του δραστηριότητες αντικατοπτρίζουν τη δέσμευσή του στην κλιματική δράση, τη βιωσιμότητα και την κοινωνική υπευθυνότητα. Ως κέντρο γνώσης, καινοτομίας και ηθικής ηγεσίας, το Πανεπιστήμιο έχει καθήκον να ευθυγραμμίσει τις χρηματοοικονομικές του πρακτικές με τις ακαδημαϊκές του αξίες και τις κοινωνικές του υποχρεώσεις.

Η παρούσα πολιτική καθορίζει το πλαίσιο του Πανεπιστημίου για την αποεπένδυση από βιομηχανίες με υψηλή ένταση άνθρακα, όπως ο άνθρακας, το πετρέλαιο και άλλα ορυκτά καύσιμα, και την ανακατεύθυνση κεφαλαίων προς βιώσιμες, χαμηλού άνθρακα και κοινωνικά υπεύθυνες επενδύσεις. Μέσω αυτής της πολιτικής, το ΠΘ επιδιώκει να αποτελέσει παράδειγμα, υποστηρίζοντας τη μετάβαση σε ένα παγκόσμιο βιώσιμο ενεργειακό σύστημα και προωθώντας τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, ειδικότερα τον ΣΒΑ 7 (Προσιτή και Καθαρή Ενέργεια) και τον ΣΒΑ 13 (Κλιματική Δράση).

Σκοπός

Ο σκοπός αυτής της πολιτικής είναι να διασφαλίσει ότι οι χρηματοοικονομικές και επενδυτικές πρακτικές του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας αντικατοπτρίζουν τη δέσμευσή του στην κλιματική δράση, τη βιωσιμότητα και την κοινωνική υπευθυνότητα. Συγκεκριμένα, η πολιτική αποσκοπεί στη:

Διασφάλιση της ευθυγράμμισης των χρηματοοικονομικών πρακτικών του Πανεπιστημίου με τις δεσμεύσεις του για το κλίμα και τη βιωσιμότητα.
Σταδιακή αποεπένδυση από εταιρείες που ασχολούνται κυρίως με την εξόρυξη και παραγωγή άνθρακα, πετρελαίου ή άλλων ορυκτών καυσίμων.
Ανακατεύθυνση των επενδύσεων προς ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθαρές τεχνολογίες και τομείς κοινωνικού αντίκτυπου.
Ενίσχυση της ηγετικής θέσης του Πανεπιστημίου στην ηθική και υπεύθυνη επένδυση στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης.
Συμβολή στην επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, ιδίως των ΣΒΑ 7 και ΣΒΑ 13.

Νομικό και Στρατηγικό Πλαίσιο

Η πολιτική αυτή εναρμονίζεται με τα ακόλουθα εθνικά και διεθνή πλαίσια, αρχές και δεσμεύσεις:

Νόμος 4957/2022.
Κανονισμός (ΕΕ) 2020/852 (Βιώσιμες Δραστηριότητες).
Κανονισμός (ΕΕ) 2019/2088 (Κανονισμός Διαφάνειας Βιώσιμων Χρηματοοικονομικών).
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1119 (Ευρωπαϊκός Νόμος για το Κλίμα).
Συμφωνία του Παρισιού (2015).
Αρχές του ΟΗΕ για Υπεύθυνες Επενδύσεις (UN PRI).
Στρατηγική Βιωσιμότητας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας 2030.

Πεδίο Εφαρμογής

Η πολιτική αυτή εφαρμόζεται σε όλες τις επενδύσεις και τα περιουσιακά στοιχεία που διαχειρίζεται άμεσα ή έμμεσα το ΠΘ. Ενδεικτικά αναφέρονται:

Όλες οι χρηματοοικονομικές επενδύσεις, οι δωρεές και τα αποθεματικά που διαχειρίζεται ή εκπροσωπεί το Πανεπιστήμιο.
Συνεργασίες και εταιρικές σχέσεις με μακροχρόνιες χρηματοοικονομικές δεσμεύσεις.
Ερευνητικά κεφάλαια, υποτροφίες και δωρεές υπό την εποπτεία του Πανεπιστημίου.
Ιδρύματα συνδεδεμένα με τις χρηματοοικονομικές δραστηριότητες του Πανεπιστημίου.

Δήλωση Πολιτικής

Το ΠΘ αναγνωρίζει τη σημαντική συμβολή της καύσης ορυκτών καυσίμων στην παγκόσμια κλιματική αλλαγή και αναγνωρίζει την ευθύνη του να ενεργεί σε συμφωνία με τις επιστημονικές, ηθικές και κοινωνικές επιταγές για βιωσιμότητα.

Το Πανεπιστήμιο δεσμεύεται επομένως να:

Αποεπενδύσει πλήρως από όλες τις άμεσες και έμμεσες επενδύσεις σε εταιρείες των οποίων η κύρια δραστηριότητα περιλαμβάνει: Εξόρυξη άνθρακα ή παραγωγή ενέργειας από άνθρακα, εξόρυξη και διύλιση πετρελαίου, εξόρυξη φυσικού αερίου, πίσσας, σχιστολιθικό πετρέλαιο ή άλλα μη συμβατικά ορυκτά καύσιμα. Η αποεπένδυση θα ολοκληρωθεί εντός πέντε ετών από την υιοθέτηση της πολιτικής, με ετήσιες ανασκοπήσεις προόδου.
Αποκλείσει επενδύσεις από εταιρείες που προέρχονται πάνω από 10% του κύκλου εργασιών τους από παραγωγή ή υποδομές ορυκτών καυσίμων, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που χρηματοδοτούν ή εγγυώνται έργα επέκτασης άνθρακα και πετρελαίου, προμηθευτές εξοπλισμού ή υπηρεσιών που χρησιμοποιούνται κυρίως στην εξόρυξη ορυκτών καυσίμων.
Ανακατευθύνει κεφάλαια, που απελευθερώνονται μέσω της αποεπένδυσης, προς βιώσιμες εναλλακτικές, όπως: Παραγωγή και αποθήκευση ανανεώσιμης ενέργειας, τεχνολογίες ενεργειακής αποδοτικότητας, υποδομές βιώσιμης μεταφοράς, πράσινα ομόλογα και χρηματοοικονομικά εργαλεία με πιστοποίηση, τοπικά ή περιφερειακά έργα ευθυγραμμισμένα με το EU Green Deal.

Διακυβέρνηση

Μια διευθύνουσα επιτροπή (ΔΕ) θα επιβλέπει την εφαρμογή της πολιτικής. Η ΔΕ θα περιλαμβάνει τον Αντιπρύτανη Καινοτομίας, Διεθνοποίησης, Συνεργασιών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθώς και:

Εκπροσώπους από το Τμήμα Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών του Πανεπιστημίου
Εκπροσώπους από το Τμήμα Περιβάλλοντος
Μέλη ΔΕΠ με εξειδίκευση σε περιβαλλοντικά και χρηματοοικονομικά θέματα
Νομικούς εμπειρογνώμονες.

Η επιτροπή θα επιβλέπει την εφαρμογή της πολιτικής, θα εγκρίνει τα χρονοδιαγράμματα αποεπένδυσης και θα διασφαλίζει τη συνεχή συμμόρφωση.

Η επιτροπή θα υποβάλλει ετήσια έκθεση στο Συμβούλιο του Πανεπιστημίου για την πρόοδο της αποεπένδυσης, την απόδοση των ηθικών επενδύσεων και τις μελλοντικές συστάσεις..

Μπορεί επίσης να συσταθεί μια Συμβουλευτική Επιτροπή (ΣΕ) για παροχή τεχνογνωσίας και καθοδήγησης σε θέματα ηθικών και βιώσιμων επενδύσεων. Οι ευθύνες της ΣΕ περιλαμβάνουν n external:

Παροχή συμβουλών στη ΔΕ για τάσεις της αγοράς και διαχείριση κινδύνου
Ανασκόπηση της επενδυτικής στρατηγικής του Πανεπιστημίου για ευθυγράμμιση με τις παγκόσμιες βέλτιστες πρακτικές βιωσιμότητας
Καθοδήγηση για πρωτοβουλίες δημόσιας συμμετοχής και συνεργασίας με ενδιαφερόμενους φορείς
Υποστήριξη της διαφάνειας και αξιοπιστίας της αναφοράς προς το Συμβούλιο του Πανεπιστημίου, τους δωρητές και το κοινό.

Δημόσια Συμμετοχή και Θεσμική Ηγεσία

Το ΠΘ αναγνωρίζει ότι η ευθύνη του εκτείνεται πέρα από τη διαχείριση των δικών του επενδύσεων. Ως ηγέτης στην ανώτατη εκπαίδευση, το ΠΘ θα προωθεί ενεργά τη βιώσιμη χρηματοδότηση, την ανανεώσιμη ενέργεια και τις ηθικές επενδυτικές πρακτικές, συμβάλλοντας στις ευρύτερες κοινωνικές και παγκόσμιες προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την προώθηση της βιωσιμότητας.

Σκοπός Δημόσιας Συμμετοχής

Προώθηση της ευαισθητοποίησης και της υιοθέτησης αρχών κλιματικής δράσης και βιώσιμης χρηματοδότησης στον ακαδημαϊκό χώρο και την ευρύτερη κοινότητα
Ενίσχυση του ηγετικού ρόλου του Πανεπιστημίου στην ηθική επένδυση και την υπεύθυνη θεσμική διακυβέρνηση.

Συμμετοχή Ενδιαφερόμενων Φορέων

Συνεργασία με εθνικά και διεθνή δίκτυα, περιλαμβανομένων εκπαιδευτικών κοινοπραξιών και πρωτοβουλιών
Εμπλοκή φοιτητών, διδακτικού και διοικητικού προσωπικού, και αποφοίτων για ευαισθητοποίηση και ενεργή συμμετοχή σε πρωτοβουλίες βιωσιμότητας
Συνεργασία με τοπικές κοινότητες και κρατικούς φορείς για την υποστήριξη πολιτικών, έργων και ερευνών που προωθούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Δημόσιος Λόγος Και Παρουσία

Δημόσιες δηλώσεις υπέρ της αποεπένδυσης, της ηθικής επένδυσης και της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας
Προώθηση αλλαγών πολιτικής σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο που προάγουν τη βιωσιμότητα και την κλιματική υπευθυνότητα
Συμμετοχή σε συνέδρια, σεμινάρια και συνεργατικά ερευνητικά έργα σχετικά με βιώσιμη χρηματοδότηση, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πολιτικές για το κλίμα.

Ευαισθητοποίηση Πανεπιστημιακής Κοινότητας

Ενσωμάτωση της δημόσιας συμμετοχής στα ακαδημαϊκά προγράμματα, τις ερευνητικές ατζέντες και τα προγράμματα εκπαίδευσης
Ενθάρρυνση της έρευνας διδασκόντων και φοιτητών σε λύσεις για το κλίμα, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις βιώσιμες επενδύσεις
Παροχή εκπαίδευσης, εργαστηρίων ή σεμιναρίων για το προσωπικό και τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων σχετικά με επενδυτικές πρακτικές
Συμμετοχή σε συνέδρια, σεμινάρια και συνεργατικά ερευνητικά έργα σχετικά με βιώσιμη χρηματοδότηση, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πολιτικές για το κλίμα.

Διαφάνεια

Το Πανεπιστήμιο θα δημοσιεύει Ετήσια Έκθεση Βιώσιμων Επενδύσεων, η οποία θα περιγράφει την πρόοδο της αποεπένδυσης, τη σύνθεση του επενδυτικού χαρτοφυλακίου και τα αποτελέσματα της πολιτικής. Ενδεικτικά στην Έκθεση θα περιλαμβάνονται:

Η σύνθεση του τρέχοντος επενδυτικού χαρτοφυλακίου
Το ποσοστό κεφαλαίων που έχουν αποεπενδυθεί από ορυκτά καύσιμα
Η κατανομή των επενδυμένων κεφαλαίων σε βιώσιμες εναλλακτικές
Επαλήθευση της συμμόρφωσης με το πλαίσιο Βιώσιμων Χρηματοοικονομικών της ΕΕ.

Η έκθεση θα δημοσιεύεται στη ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου.

Αναθεώρηση

Η πολιτική αυτή θα αναθεωρείται τουλάχιστον κάθε τρία (3) έτη, ή νωρίτερα εάν υπάρξουν σημαντικές αλλαγές στην εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, ή στις συνθήκες της αγοράς ή στη στρατηγική του Πανεπιστημίου.

Τα σχόλια των ενδιαφερόμενων, συμπεριλαμβανομένων φοιτητών, προσωπικού, διδακτικού προσωπικού και της ευρύτερης κοινότητας, θα λαμβάνονται υπόψη για τις αναθεωρήσεις της πολιτικής.