15.3.3
Ένταξη της Τοπικής Βιοποικιλότητας στο Σχεδιασμό και την Ανάπτυξη
1. Σκοπός
Η παρούσα πολιτική καθορίζει το πλαίσιο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας για την ενσωμάτωση της τοπικής βιοποικιλότητας σε όλες τις διαδικασίες σχεδιασμού, κατασκευής και ανάπτυξης. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι νέες υποδομές, οι ανακαινίσεις και οι επεκτάσεις των campus σχεδιάζονται, υλοποιούνται και συντηρούνται με τρόπο που προστατεύει, ενισχύει και αποκαθιστά τα φυσικά οικοσυστήματα που συνδέονται με τις πανεπιστημιακές εκτάσεις.
2. Πεδίο Εφαρμογής
Η πολιτική εφαρμόζεται:
– Σε όλα τα έργα κατασκευής, ανακαίνισης και διαμόρφωσης τοπίου των πανεπιστημιακών εγκαταστάσεων.
– Στον χωροταξικό σχεδιασμό, τα master plans και τις διαδικασίες ανάπτυξης των campus.
– Στις διαδικασίες προμηθειών και συνεργασιών με εξωτερικούς αναδόχους.
– Σε ερευνητικές και εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες που σχετίζονται με την οικολογία, τη βιώσιμη αρχιτεκτονική και τη διαχείριση τοπίου.
Η πολιτική καλύπτει όλα τα campus, τα ερευνητικά αγροκτήματα και τις πανεπιστημιακές εγκαταστάσεις.
3. Ορισμοί
– Τοπική βιοποικιλότητα: Η ποικιλία φυτικών, ζωικών και μικροβιακών οργανισμών που απαντώνται φυσικά στην περιοχή του Πανεπιστημίου.
– Οικολογικός σχεδιασμός: Η συστηματική ενσωμάτωση περιβαλλοντικών και βιολογικών παραμέτρων στον χωρικό και αρχιτεκτονικό σχεδιασμό.
– Εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΕΠΕ): Διαδικασία εντοπισμού, αξιολόγησης και μετριασμού των επιπτώσεων ενός έργου στο περιβάλλον.
– Πράσινες υποδομές: Δίκτυα φυσικών και ημιφυσικών χώρων που παρέχουν οικοσυστημικές υπηρεσίες και υποστηρίζουν τη βιοποικιλότητα.
4. Δήλωση Πολιτικής
Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας αναγνωρίζει ότι οι υποδομές μπορούν να συνυπάρχουν αρμονικά με τα φυσικά οικοσυστήματα. Ως εκ τούτου, το Πανεπιστήμιο θα:
1. Ενσωματώνει την εκτίμηση βιοποικιλότητας σε όλα τα έργα ανάπτυξης και υποδομών.
2. Απαιτεί εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων για έργα που επηρεάζουν τοπική χλωρίδα και πανίδα.
3. Προωθεί τον σχεδιασμό που διατηρεί τη φυσική βλάστηση και αποτρέπει τον κατακερματισμό οικοτόπων.
4. Ενσωματώνει πράσινες υποδομές (πράσινες στέγες, φυτεύσεις, βιοδιαδρόμους, κήπους επικονίασης).
5. Προστατεύει τα υπάρχοντα δέντρα, οικοσυστήματα και υδάτινα στοιχεία κατά τις εργασίες.
6. Συμμετέχει περιβαλλοντικός εμπειρογνώμονας σε κάθε στάδιο σχεδιασμού.
7. Προάγει την περιβαλλοντική εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση της πανεπιστημιακής κοινότητας.
5. Ευθύνες Εφαρμογής
Η Τεχνική Υπηρεσία και η Επιτροπή Βιωσιμότητας σε συνεργασία με τα τμήματα α) Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιβαλλοντικής Ανάπτυξης, β) Περιβάλλοντος, γ) Δασολογίας , Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού, δ) Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας, ε) Κτηνιατρικής και στ) Σχολής Γεωπονικών Επιστημών είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή της πολιτικής. Συγκεκριμένα:
– Πραγματοποιούν αρχικές απογραφές βιοποικιλότητας πριν από κάθε έργο.
– Ενσωματώνουν κριτήρια βιοποικιλότητας στα τεύχη δημοπράτησης και στις συμβάσεις.
– Εξασφαλίζουν τη συμμετοχή περιβαλλοντικών ειδικών στις επιτροπές σχεδιασμού.
– Συνεργάζονται με δήμους και αρμόδιες αρχές για τη διασφάλιση συμμόρφωσης.
– Παρακολουθούν την περιβαλλοντική επίδοση των έργων μετά την ολοκλήρωση.
– Υποβάλλουν ετήσιες αναφορές προς τη Σύγκλητο και την Επιτροπή Βιωσιμότητας.
6. Παρακολούθηση και Αναφορές
Η Επιτροπή Βιωσιμότητας αξιολογεί ετησίως:
– Τον αριθμό έργων που ενσωματώνουν παραμέτρους βιοποικιλότητας.
– Δείκτες βιοποικιλότητας πριν και μετά την κατασκευή.
– Την τήρηση των σχεδίων μετριασμού περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
– Την ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων στις Ετήσιες Εκθέσεις Βιωσιμότητας.
Τα ευρήματα υποβάλλονται στις διεθνείς κατατάξεις (SDG 11 και SDG 15).
7. Αναθεώρηση και Τροποποιήσεις
Η πολιτική αναθεωρείται κάθε τρία (3) έτη ή νωρίτερα, εφόσον υπάρξουν νέες κανονιστικές απαιτήσεις ή περιβαλλοντικές εξελίξεις. Οι τροποποιήσεις εγκρίνονται από το Συμβούλιο Διοίκησης μετά από εισήγηση της Επιτροπής Βιωσιμότητας.
8. Αναφορές και Πλαίσιο Συμμόρφωσης
– Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) – Περιβαλλοντικά Πρότυπα ESG
– Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης ΟΗΕ (SDG 11 & SDG 15)
– Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Βιοποικιλότητα έως το 2030
– Νόμος 1650/1986 για την Προστασία του Περιβάλλοντος
– Οδηγία 92/43/ΕΟΚ για τους Οικοτόπους
– ISO 14001: Συστήματα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης